Skóra – budowa i funkcjonowanie

Skóra jest swoistą barierą oddzielającą nas od świata zewnętrznego. Pełni ona rolę czynnika osłaniającego organy znajdujące się wewnątrz ciała, stanowi narząd zmysłu dotyku, bierze udział w termoregulacji i zapobiega nadmiernej utracie wody.

Skóra zbudowana jest z trzech warstw:

• tkanki podskórnej
  
  
• skóry właściwej
  
  
• naskórka
  
  

  W skład tkanki podskórnej wchodzą włókna tkanki łącznej i komórki tłuszczowe (adypocyty), w których gromadzone są takie substancje jak trójglicerydy, fosfolipidy, cholesterol i kwasy tłuszczowe.

  Warstwą usytuowaną powyżej jest skóra właściwa złożona z warstwy brodawkowej i siateczkowej, zapewniającej skórze wytrzymałość dzięki ściśle ułożonym włóknom kolagenowym. Włókna tkanki łącznej wchodzące w skład skóry właściwej osadzone są w bezpostaciowej strukturze złożonej z glikozoaminoglikanów, takich jak np. higroskopijny kwas hialuronowy. Dzięki obecności substancji wiążących wodę skóra właściwa stanowi swoisty rezerwuar wodny.

  Obszar zewnętrzny skóry stanowi kilkuwarstwowy naskórek, składający się z warstwy podstawnej, kolczystej (warstwy żywe), a także ziarnistej, jasnej i rogowej.

  
  

  
  Obszarem, z którym kosmetyk styka się bezpośrednio, jest warstwa rogowa naskórka.
  
  Składa się ona z komórek zwanych korneocytami i z cementu międzykomórkowego wypełniającego przestrzenie międzykomórkowe.

  
  Cement międzykomórkowy jest strukturą ciekłokrystaliczną, charakteryzującą się wysokim stopniem organizacji, złożoną z takich substancji jak ceramidy, cholesterol i jego estry, wolne kwasy tłuszczowe i węglowodory. Lipidy cementu międzykomórkowego stanowią barierę dla wielu związków mających kontakt ze skórą, chroniąc jednocześnie skórę przed nadmierną ucieczką wody.

  
  Barierowe własności warstwy rogowej naskórka sprawiają, że część substancji chemicznych pozostaje i działa na powierzchni skóry. Do czynników determinujących szybkość wnikania poszczególnych związków w skórę należą: własności fizykochemiczne cząstki (wielkość, polarność itp.), stężenie składnika w preparacie, stan bariery naskórkowej, wpływ innych składników preparatu, forma preparatu i wiele, wiele innych.

  
  dr Anna Oborska
  Wyższa Szkoła Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia