Jakie czynniki zapewniają skórze ochronę przed nadmierną utratą wody?

• Lipidy warstwy rogowej naskórka

  
  Jednym z najistotniejszych czynników zapewniających skórze ochronę przed nadmierną ucieczką wody jest warstwa rogowa naskórka, która dzięki swojej skomplikowanej i unikalnej strukturze stanowi barierę dla wielu substancji. Zarówno ogranicza ona ingerencję wielu związków z zewnątrz, jak również hamuje ucieczkę wody – substancje lipidowe wchodzące w skład cementu międzykomórkowego naskórka stanowią bowiem barierę dla wody i innych związków. Jest to więc warstwa decydująca o barierowych własnościach skóry. Jednym ze sposobów zwiększenia nawilżenia skóry jest wzmocnienie barier chroniących przed utratą wilgoci.

• Lipidy warstwy rogowej naskórka

  
  Jednym z najistotniejszych czynników zapewniających skórze ochronę przed nadmierną ucieczką wody jest warstwa rogowa naskórka, która dzięki swojej skomplikowanej i unikalnej strukturze stanowi barierę dla wielu substancji. Zarówno ogranicza ona ingerencję wielu związków z zewnątrz, jak również hamuje ucieczkę wody – substancje lipidowe wchodzące w skład cementu międzykomórkowego naskórka stanowią bowiem barierę dla wody i innych związków. Jest to więc warstwa decydująca o barierowych własnościach skóry. Jednym ze sposobów zwiększenia nawilżenia skóry jest wzmocnienie barier chroniących przed utratą wilgoci.



• NMF – naturalny czynnik nawilżający

  
  Innym czynnikiem zapewniającym skórze ochronę przed utratą wody jest NMF – naturalny czynnik nawilżający. Jest on mieszaniną związków, które dzięki swoim właściwościom fizykochemicznym przyczyniają się do zatrzymania wody w skórze.


Skład NMF przedstawia poniższa tabela:



Skład NMF

Aminokwasy- 40%

Mleczan sodu – 12%

PCA- 12%

Mocznik- 7%

Sole magnezu, sodu, wapnia i innych pierwiastków – 18.5%

Kwas moczowy- 1.5% warstwy rogowej naskórka bądź też obserwuje się dysfunkcje w wydzielaniu sebumy NMF, zmianie ulega skład lipid w skórze

Inne



• Sebum

  
  Na powierzchni skóry znajduje się wydzielina gruczołów łojowych (sebum), stanowiąca dodatkowy czynnik chroniący skórę przed nadmierną utratą wody. Sebum wraz z potem i lipidami, które pochodzą z zewnętrznych warstw naskórka tworzy na powierzchni skóry płaszcz wodno-lipidowy, stanowiący emulsję typu woda w oleju.

  W skład sebum wchodzą związki wymienione poniżej:

• Związki obecne w pocie
  
  
  Dodatkowym czynnikiem chroniącym skórę przed utratą wody są substancje higroskopijne wydzielane na powierzchnię skóry wraz z potem.

  
  Opisane powyżej naturalne mechanizmy zatrzymywania wody w skórze nie zawsze niestety działają wystarczająco sprawnie. Dochodzi czasem do spowolnienia syntezy NMF, zmianie ulega skład lipidów warstwy rogowej naskórka, bądź też obserwuje się dysfunkcje w wydzielaniu sebum. Rezultatem powyższych zaburzeń jest powstawanie niedoborów wody w skórze. Brak dostatecznego nawilżenia skóry sprawia, że jest ona szorstka, wiotka, napięta, szybko traci elastyczność i łatwiej pojawiają się na niej zmarszczki. Niedobory wody w skórze skutkują zaburzeniami w przebiegu procesów związanych z keratynizacją i podziałami komórkowymi. Prowadzi to do powstania błędnego koła – zaburzenia procesu syntezy NMF występujące np. u osób w starszym wieku prowadzą do powstania niedoborów wody w skórze. Woda z kolei jest niezbędna do prawidłowego przebiegu syntezy NMF i jej niedobory powodują zaburzenia syntezy substancji wchodzących w skład NMF. W przypadku przewlekłych stanów przesuszenia skóry dojść może do niekorzystnych zmian w strukturze tak ważnych dla skóry białek jak kolagen i elastyna. W celu utrzymania odpowiedniego poziomu nawilżenia w skórze wskazane jest wtedy stosowanie kosmetyków nawilżających.

dr Anna Oborska
Wyższa Szkoła Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia